افشای راز بزرگ کاخ باکینگهام: جاسوسی که ملکه الیزابت از آن بیخبر بود!
اسنادی که اخیراً افشا شده، پرده از یکی از بزرگترین رازهای جنگ سرد در قلب پادشاهی بریتانیا برداشته است؛ یک جاسوس کا.گ.ب مدتها در کاخ باکینگهام حضور داشته و ملکه الیزابت دوم به مدت نزدیک به یک دهه هیچگاه از این موضوع مطلع نشده بود!
آنتونی بلانت، مشاور هنری خانواده سلطنتی انگلیس، نقاشیهای سلطنتی را هدایت میکرد و حتی به خزانه با ارزش ملکه دسترسی داشت. در حالی که در ظاهر نقشی مهم در دربار ایفا میکرد، بلانت زندگی دوگانهای به عنوان جاسوس شوروی داشت. این جاسوس که به عنوان «دوست» ملکه شناخته میشد، تا جایی پیش رفت که نشان شوالیه را از دست ملکه دریافت کرد.
این اطلاعات، که به تازگی توسط آرشیو ملی انگلیس منتشر شده، نشان میدهد که بلانت در سال ۱۹۶۴ به جاسوسی برای شوروی اعتراف کرد، اما ملکه تا سال ۱۹۷۳ از این موضوع بیخبر بود. افشای هویت این جاسوس برای نخستین بار در ۱۹۷۹ و توسط مارگارت تاچر، نخستوزیر وقت، در پارلمان صورت گرفت.
در این میان، سرویسهای امنیتی بریتانیا به دقت از هویت بلانت محافظت میکردند و تنها معدودی از مقامات ارشد از این موضوع آگاه بودند. حتی منشی خصوصی ملکه در آن زمان به هیچوجه از جاسوسی بلانت مطلع نشده بود. به گفته منابع آگاه، هدف از پنهان نگه داشتن این اطلاعات، جلوگیری از هرگونه رسوایی برای سلطنت و جلوگیری از ضربه به اعتبار ملکه بود.
کریس اسمیت، مورخ برجسته و نویسنده کتابهای جاسوسی، در این خصوص گفت: «این رویدادها بیشتر به ما نشان میدهند که دولت بریتانیا قادر به محاکمه بلانت نبوده است، تا اینکه تلاش کرده باشد ملکه را از این ماجرا بیخبر نگه دارد.»
پنهانکاری اطلاعات به این دلیل انجام میشد که افشای حضور یک جاسوس در کاخ، میتوانست برای سلطنت آبروریزی بزرگی به دنبال داشته باشد. همین مسئله باعث شد که کاخ به سرعت از اطلاع رسانی رسمی به ملکه خودداری کند و حتی در صورتی که بلانت بیمار میشد، فقط در آن شرایط به ملکه اطلاع داده میشد تا از تبعات منفی رسانهای دوری شود.
مایکل هنلی، دبیر سرویس اطلاعاتی MI5، در سال ۱۹۷۲ اعلام کرد که تنها منشی مخصوص ملکه و معاونش از حضور بلانت در کاخ اطلاع داشتند. به گفته هنلی، «آگاهی ملکه از این موضوع تنها نگرانیهای بیشتری برای او ایجاد میکرد، بنابراین نیازی به اطلاع دادن به او نبود.»
این اسناد که به تازگی منتشر شدهاند، نه تنها یک حلقه از تاریخ پنهان جنگ سرد را روشن میکنند، بلکه نشان میدهند که حتی در بزرگترین کاخها و قدرتمندترین خانوادهها هم رازهایی هستند که مدتها پنهان میمانند.